بازیافت پی‌وی‌سی و تبدیل آن به گرانول

پی‌وی‌سی یا پلی ونیل کلراید یکی از پلاستیک‌های پرکاربردی است که امروزه کاربرد فراوانی در صنایع کوچک و بزرگ دارد. ویژگی‌های منحصربه‌فرد این ماده همچون استحکام زیاد، استقامت در برابر مواد شیمایی و انعطاف‌پذیری و مقاومت کششی بالا، آن را از دیگر انواع دیگر پلاستیک متمایز ساخته است. امروزه پی وی سی به‌خوبی توانسته است جایگزینی مناسب برای چوب، فلز، سیمان و سفال باشد. از این ماده پلاستیکی در تولید بسیاری از محصولات با کاربری‌های متفاوت استفاده می‌شود که از این میان می‌توان به مواردی چون ساخت اسباب‌بازی، لوازم ورزشی، استفاده در صنعت پوشاک، تجهیزات پزشکی و مواردی از این قبیل اشاره نمود. عمر مفید پی‌وی‌سی بیش از 60 سال است و همین می‌تواند دلیل مناسبی برای استفاده فراوان آن در تولید محصولات بادوام باشد.

با توجه به دوره عمر مفید این ماده، هم‌اکنون بسیاری از این نوع پلاستیک به چرخه ضایعات واردشده‌اند و این روند همچنان رو به افزایش است. این ماده مانند دیگر انواع پلاستیک، با مصرف روزافزونی که دارد پسماند و ضایعات قابل‌توجهی را ایجاد می‌کند. به‌گونه‌ای که حجم سالیانه این ضایعات تنها در ایران بالغ‌بر هزار تن برآورد شده است.

امروزه با توسعه و پیشرفت صنعت بازیافت، بیشتر انواع پسماند، طی فرایندهایی به چرخه مصرف بازمی‌گردند. از آن­جا که ترکیبات پی‌وی‌سی، صد درصد و به­ طور کامل قابل بازیافت است با استفاده از فناوری و شگردهای نوین می‌توان ضایعات آن را طی مراحلی به ماده اولیه تولید محصولاتی دیگر تبدیل کرد و یا از آن در تولید مجدد پی وی سی استفاده نمود. بازیافت PVC امکان بازگشت چرخه ضایعات این ماده را به مرحله بهره‌وری و استفاده مجدد میسر می سازد. ویژگی‌های ذاتی پی‌وی‌سی به‌گونه‌ای است که می‌تواند پس از بازیافت نیز نقش خود را در تولید انواع محصولات، به‌صورت مستقیم و یا ترکیبی به‌خوبی ایفا کند.

بازیافت پی‌وی‌سی

بازیافت پی‌وی‌سی

بازیافت پی‌وی‌سی

امروزه روش های متعددی برای باز یافت ضایعات وجود دارد. در حال حاضر برای بازیافت پی وی سی از دو شیوه رایج و معمول استفاده می­شود:

  • بازیافت شیمیایی: در این شیوه ضایعات پی‌وی‌سی را با استفاده از فرایندهای مختلف شیمیایی مانند پیرولیز، هیدرولیز و حرارت دهی تبدیل به اجزاء شیمیایی می کنند که از آن به‌طورمعمول برای تولید مجدد پلاستیک پی‌وی‌سی و یا به‌عنوان ماده اولیه در فرایندهای تولیدی دیگر استفاده می‌شود.
  • بازیافت مکانیکی: این فرایند روش معمول و رایج بازیافت پی‌وی‌سی است که در ایران و دیگر کشورها از آن استفاده می‌شود. در این نوع بازیافت، قطعه‌های پی‌وی‌سی پس از جداسازی مکانیکی، حذف ناخالصی‌های موجود در آن، سنگ‌زنی و شستشو ابتدا به اشکال میله ای و سپس به دانه‌های ریزی موسوم به گرانول تبدیل می‌شوند؛ گرانول، شکلی از پلیمر است به صورت اجزاء دانه‌ای شکل که می‌توان از آن‌ها – پس از ذوب کردن – به‌صورت مستقیم یا ترکیبی در تولید محصولات جدید استفاده نمود. این اجزاء دانه‌ای شکل به لحاظ کیفی به دو نوع تقسیم می‌شوند: نوع نرم و نوع سخت.

گرانول­های نرم، در تولید انواع سفره، پرده حمام، کاغذدیواری، سیم، کابل، شلنگ، … مورد استفاده قرار می­گیرد و نوع سخت آن در تولید لوله و اتصالات، اسباب‌بازی، در و پنجره، ناودان، درزگیرها، … به کار می‌رود. ازجمله محصولات مهم و رایجی که از حاصل بازیافت پی وی سی به دست می­   آید لوله‌های آب و فاضلاب است که به دلیل قیمت پایین و انعطاف‌پذیری فراوان کاربرد زیادی در صنایع، به‌ویژه صنعت ساختمان دارد.

از میان کاربردهای متنوع دیگر گرانول پی‌وی‌سی می­توان به کاربرد آن­ در تولید پوشش‌های عایق سیم‌های برق – به‌ویژه کابل‌های فشار ضعیف – اشاره نمود که به شکل گسترده ای در انواع سیم‌های مسی، آلومینیومی و فیبر نوری استفاده می‌شود؛ چراکه علاوه بر مقرون‌به‌صرفه بودن در برابر سایش و لحیم‌کاری نیز مقاوم‌اند.

فناوری‌های نوین و شگردهای جدید آزمایشگاهی موجب شده‌اند که مواد حاصل از بازیافت پی‌وی‌سی کیفیت قابل‌توجهی داشته باشند. این کیفیت تا به حدی است که محصولات تولید شده از مواد بازیافتی آن، هم پای محصولات اول، با همان استاندارد و ویژگی، نقش خود را به‌خوبی ایفا می­کنند.